Interview met Prof Dr Jan Willem Cohen Tervaert in Universiteitsblad van de “University of Alberta”
2 april 2024
Professor van de universiteit van Alberta geëerd voor revolutionaire behandeling van auto-immuunziekten
Jan Willem Cohen Tervaert zal een Lifetime Contribution Award ontvangen op het International Congress on Autoimmunity.
Jan Willem Cohen Tervaert, reumatoloog, klinisch immunoloog en specialist in interne geneeskunde bij de afdeling Reumatologie van de Faculteit Geneeskunde en Tandheelkunde, wordt geëerd met een Lifetime Contribution to Autoimmunity Award 2024 op het 14e Internationale Congres over Auto-immuniteit.
Het Internationale Congres over Auto-immuniteit, dat elke twee jaar wordt gehouden, is het grootste multidisciplinaire congres dat meer dan 80 auto-immuunziekten bestrijkt. Ruim 3.000 deelnemers vergroten tijdens dit evenement hun kennis van auto-immunologie.
De Lifetime Contribution to Autoimmunity Award eert onderzoekers die een belangrijke bijdrage hebben geleverd op het gebied van auto-immunologie. De onderscheiding is sinds 2004 acht keer uitgereikt, waarbij Cohen Tervaert de tweede Canadees en de eerste uit Nederland is die de onderscheiding ontvangt.
“Dit is een zeer belangrijke onderscheiding voor mensen in de onderzoeksgemeenschap voor auto-immuunziekten”, zegt Cohen Tervaert. “Noel Rose, de ‘vader van de auto-immuniteit’ zoals hij bekend staat, was de eerste die hem in 2004 ontving. Ik heb veel respect voor hem en raakte bevriend met hem toen we allebei lid waren van een commissie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) die de auto-immuniteit beoordeelde na blootstelling aan chemicaliën. Het is een enorme eer.”
Het onderzoek van Cohen Tervaert richt zich op vasculitis (ontsteking van de bloedvaten) en reumatische aandoeningen die ontstaan na implantatie.
Zijn onderzoeken hebben aangetoond dat ontstekingen en auto-immuunziekten zich kunnen ontwikkelen nadat patiënten borstimplantaten, heup- en knie-implantaten hebben gekregen en reparaties aan zacht weefsel hebben ondergaan m.b.v. synthetische chirurgische hulpmiddelen.
“Ons laboratorium richt zich momenteel op vermoeidheid veroorzaakt door auto-immuunziekten. Hoewel we nu veel van deze ziekten kunnen behandelen, kan de levenskwaliteit van patiënten nog steeds behoorlijk slecht zijn vanwege de ernstige vermoeidheid die ze vaak ervaren”, zegt hij.
“Eén op de tien mensen lijdt aan een auto-immuunziekte. Voor vrouwen is het de meest voorkomende doodsoorzaak onder de 65 jaar. Het is dus niet alleen een belangrijk terrein voor patiënten en artsen, maar ook voor onderzoekers.”
Het werk van Cohen Tervaert omvat doorbraken die een wereldwijde impact hebben gehad.
In 1987 ontdekte zijn groep baanbrekende tests – MPO-anti-neutrofiele cytoplasmatische antilichamen (ANCA) en PR3-ANCA-tests – voor de diagnose van vasculitis, wat een revolutie teweegbracht in de diagnose, het begrip en de behandeling van vasculitis.
In 2018 publiceerde hij een onderzoek waaruit bleek dat chirurgisch geïmplanteerd polypropyleen mesh (matjes) bijdroeg aan gevallen van ASIA (Autoimmune/inflammatory syndrome induced by adjuvants), ook bekend als het Shoenfeld-syndroom. Zijn werk heeft in 2019 bijgedragen aan de stop van het gebruik van mesh voor transvaginaal herstel van verzakking van de bekkenorganen door de Verenigde Staten en Canada.
Cohen Tervaert maakt momenteel deel uit van een onderzoeksteam dat gelooft dat patiënten met long Covid te maken krijgen met symptomen die identiek zijn aan het chronisch vermoeidheidssyndroom, en werkt aan het vinden van behandelingen voor patiënten met een long Covid.
“De afgelopen jaren hebben we COVID-onderzoek op ons genomen. We proberen behandelingen te vinden voor mensen met long COVID, waarbij patiënten te maken krijgen met symptomen die identiek zijn aan het chronisch vermoeidheidssyndroom. De reactie van het immuunsysteem kan de oorzaak van deze symptomen zijn. Bovendien vertonen bloedmonsters ernstige aminozuurtekorten, die verband houden met de hersenmist bij deze patiënten, wat erop wijst dat suppletie met deze aminozuren hun symptomen kan verbeteren”, zegt hij.
Cohen Tervaert is een ervaren docent en heeft vele mentorrollen op zich genomen voor studenten, bewoners en junior medewerkers van de Universiteit van Alberta.
“Alison Clifford en Mohamed Osman zijn mijn belangrijkste leerlingen sinds ze naar de Universiteit van Alberta kwamen. Dr. Clifford is een belangrijke speler geworden op het gebied van vasculitis en Dr. Osman is een veelbelovende jonge onderzoeker. Ons lab heeft doctors en geneeskundestudenten met veel potentieel op dit gebied”, zegt hij.
Cohen Tervaert is een van de oprichters van het Autoimmunity Consortium, de North American Vascular Biology Organization en de Nederlandse Vasculitis Onderzoeksgroep. Hij was deskundig lid van een WHO-commissie die auto-immuniteit beoordeelde die verband houdt met blootstelling aan chemische stoffen, en van de commissie Chroom-VI van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ook was hij commissielid van de Nederlandse Gezondheidsraad m.b.t. het chronisch vermoeidheidssyndroom.
Hij is auteur of co-auteur van meer dan 480 wetenschappelijke artikelen, waarbij zijn werk meer dan 40.000 keer wordt geciteerd, en was lid van de redactieraad van verschillende tijdschriften, waaronder Clinical and Experimental Immunology.